Cyfrowi detektywi na Mazowszu. Projekt „STOP dezinformacji – młodzi wobec fake newsów”

Jak nie dać się złapać w sieć internetowych manipulacji, jak mądrze korzystać z AI i dlaczego miliony wyświetleń na TikToku nie są dowodem prawdy? Ruszyły mazowieckie warsztaty edukacyjne dla młodzieży, których jednym z wyjątkowych przystanków była Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Paprotni.

Projekt „STOP dezinformacji – młodzi wobec fake newsów” to inicjatywa Fundacji „Fera Via”, realizowana dzięki dofinansowaniu ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego w ramach programu „Mazowsze dla organizacji pozarządowych” w obszarze „Nauka, szkolnictwo wyższe, edukacja, oświata i wychowanie”. Akcja ma na celu wyposażenie uczniów z całego regionu w cyfrową tarczę obronną przed kłamstwem w sieci.

Służby specjalne, psychologia i radio na straży faktów

Warsztaty dalekie były od nudnej teorii. Młodzież uczyła się krytycznego myślenia pod okiem interdyscyplinarnego zespołu ekspertów:

• Bezpieczeństwo w praktyce: Przemysław Szymczak (Centrum Bezpieczeństwa Krajowego) – szkoleniowiec z ponad 20-letnim doświadczeniem w Policji, CBŚP i służbach specjalnych – zdradzał techniczne kulisy manipulacji stosowane przez cyberprzestępców.

• Psychologia kłamstwa: Bartosz Siedlecki przybliżył neuropsychologiczne mechanizmy, przez które młody mózg łatwiej ulega emocjonalnym nagłówkom w sieci.

• Odporność społeczna: Izabela Andryszczyk (Fundacja „Fera Via”) przypomniała, że współczesna ochrona ludności zaczyna się już na ekranach naszych smartfonów.

W akcję aktywnie włączyło się również Radio Niepokalanów. Podczas panelu weryfikacyjnego dziennikarze pokazali młodzieży radiowy warsztat od kuchni. Na bazie głośnego case study Kornelii Wieczorek uczniowie zobaczyli, jak bezkrytyczne podejście do informacji potrafi uśpić czujność mediów, influencerów, a nawet organów państwowych. Rozmawiano także o tym, jak sprytnie potrafi „halucynować” i zmyślać fakty sztuczna inteligencja.

Przesłanie Patrona: Wolność ukryta w prawdzie

Wydarzenie w Paprotni miało też swój wyjątkowy, lokalny akcent. Podsumowaniem lekcji dla młodych detektywów informacji stało się przesłanie patrona tamtejszej szkoły – św. Jana Pawła II. Eksperci przypomnieli słowa z jego pierwszej encykliki Redemptor hominis, w której papież Polak cytował Ewangelię wg św. Jana:

„Poznacie prawdę, a prawda was wyzwoli” (J 8, 32)

W dobie fake newsów te słowa zyskują strategiczne znaczenie. Kto potrafi odróżnić fakt od manipulacji, ten zachowuje cyfrową i osobistą wolność.

Posłuchaj reportażu Michała Śmigielskiego:

Zadanie publiczne współfinansowane że środków Samorządu Województwa Mazowieckiego.