#FranciszkańskieZamyślenie [28]: Kochaj bliźniego, jak siebie samego

2026-08-23

Jedną z największych trudności w relacjach z ludźmi jest to, że widzimy ich błędy znacznie wyraźniej niż własne. Kiedy ktoś jest nieuprzejmy, łatwo nazwać go niemiłym człowiekiem. Kiedy ktoś zawodzi, szybko uznajemy go za nieodpowiedzialnego. Gdy ktoś reaguje nerwowo, oskarżamy go o brak opanowania. Potrafimy bardzo surowo oceniać innych, nie znając ich historii, zmęczenia, zranień ani ciężarów, które niosą.

Jednocześnie wobec samych siebie jesteśmy zwykle dużo bardziej wyrozumiali. Kiedy my popełnimy błąd, tłumaczymy się trudnym dniem. Gdy zabraknie nam cierpliwości, przypominamy sobie o zmęczeniu. Gdy zawiedziemy, prosimy innych o zrozumienie naszych okoliczności.

Franciszek dostrzegł tę ludzką skłonność i zostawił nam niezwykle prostą, ale wymagającą wskazówkę: „Błogosławiony człowiek, który znosi swego bliźniego z jego ułomnościami, tak jak chciałby, aby jego znoszono, gdyby był w podobnym położeniu”.

Zanim osądzisz drugiego człowieka, pomyśl, jak sam chciałbyś być potraktowany, gdybyś znalazł się w jego sytuacji.

Gdybyśmy z tego zdania uczynili zasadę życia, to myślę, że szybko zmieniłaby ona nasze spojrzenie na ludzi.

Być może człowiek, który dziś jest opryskliwy, od wielu tygodni zmaga się z cierpieniem, o którym nic nie wiemy.
Może ktoś, kto wydaje się leniwy, walczy z chorobą lub zniechęceniem.
Może osoba, która nas zraniła, sama nosi w sercu głębokie rany.
Może ktoś, kto zachowuje się niezrozumiale, przeżywa lęk, samotność albo kryzys, którego nie potrafi nikomu wyjaśnić.

Nie chodzi o usprawiedliwianie zła ani o udawanie, że błędy nie istnieją. Chodzi o coś znacznie głębszego – o miłosierdzie.

Franciszek przypomina nam, że wszyscy jesteśmy niedoskonali. Każdy człowiek ma swoje słabości, ograniczenia i chwile, w których nie jest najlepszą wersją siebie. I przecież każdy z nas pragnie wtedy jednego: zrozumienia.

Jak często chcielibyśmy, aby ktoś spojrzał na nas łagodniej. Aby nie oceniał nas przez pryzmat jednego błędu. Aby dał nam szansę, wysłuchał, okazał cierpliwość. Dlaczego więc tak trudno dawać to samo innym?

Słowa Franciszka są jak druga strona dobrze znanej zasady: „Nie czyń drugiemu, co tobie niemiłe”. Ale taka bardziej doskonała, idąca krok dalej.

Franciszek mówi bowiem nie tylko: nie krzywdź. Podpowiada: okazuj innym takie dobro, jakiego sam potrzebujesz.
Nie tylko powstrzymaj się od osądzania, ale spróbuj zrozumieć.
Nie tylko nie rań, ale okaż cierpliwość.
Nie tylko toleruj, ale kochaj.

W dzisiejszym świecie jest to szczególnie trudne. Żyjemy szybko. Wydajemy opinie po kilku sekundach. Oceniając innych, znamy najczęściej tylko fragment ich historii. Widzimy zachowanie, ale nie widzimy przyczyn. Widzimy słabość, ale nie znamy walki, którą ktoś toczy każdego dnia.

Tymczasem Bóg patrzy inaczej. On widzi całego człowieka. Widzi jego zranienia, lęki, intencje, cierpienia i wysiłek, którego nie dostrzega nikt poza Nim. I właśnie do takiego spojrzenia zaprasza nas także św. Franciszek.

W Roku Świętego Franciszka warto więc podjąć proste postanowienie. Za każdym razem, gdy ktoś nas zirytuje, zawiedzie lub sprawi przykrość, zatrzymajmy się na chwilę i zapytajmy samych siebie: Jak ja chciałbym zostać potraktowany, gdybym był na jego miejscu?

Może właśnie wtedy nasze słowa staną się łagodniejsze. Nasze sądy mniej surowe. Nasze serce bardziej podobne do serca Chrystusa.

Miarą naszej dojrzałości nie jest to, jak traktujemy ludzi doskonałych. Miara naszej miłości ujawnia się w sposobie, w jaki traktujemy tych, którzy – podobnie jak my – są słabi i niedoskonali. Wtedy odkrywamy, że bliźni nie jest przeszkodą na drodze do świętości. Jest drogą do niej.

Panie Jezu, Ty patrzysz na każdego człowieka z miłością i miłosierdziem. Naucz mnie takiego spojrzenia na moich bliźnich. Gdy widzę ich słabości, przypominaj mi o moich własnych. Gdy pojawia się pokusa osądzania, ucz mnie zrozumienia. Gdy brakuje mi cierpliwości, napełniaj moje serce łagodnością. Spraw, abym traktował innych tak, jak sam chciałbym być traktowany – z życzliwością, szacunkiem i miłosierdziem. Niech moje serce staje się coraz bardziej podobne do Twojego. Amen.

Paulina Wysocka